سوره انعام — آيت 115

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• تَمَّتْ: پوري ٿي وئي، مڪمل ٿي وئي.
• كَلِمَةُ رَبِّكَ: تنهنجي رب جو فرمان، يعني قرآن مجيد.
• صِدْقًا: سچائي ۾، خبرن ۽ واعدن ۾ سچو.
• عَدْلًا: انصاف ۾، حڪمن ۽ فيصلن ۾ منصفاڻو.
• لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ: سندس ڪلامن کي ڪو به بدلائي نٿو سگهي.
• السَّمِيعُ: ٻڌندڙ، يعني ٻانهن جي ڳالهين کي ٻڌندڙ.
• الْعَلِيمُ: ڄاڻندڙ، يعني سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ، ظاهر ۽ باطن جو عالم.

2) تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي پياري نبي ﷺ کي تسلي ڏيندي فرمايو ته تنهنجي رب جو ڪلام، يعني قرآن مجيد، پنهنجي سچائي ۽ انصاف ۾ مڪمل ۽ پورو ٿي چڪو آهي. هي قرآن پنهنجين خبرن ۽ واعدن ۾ پوري طرح سچو آهي، ۽ پنهنجن حڪمن ۽ فيصلن ۾ مڪمل انصاف وارو آهي. ان ۾ ڪا به کوٽ، ڪا به گمراھي ۽ ڪو به ظلم ناهي.

پوءِ فرمايو ته الله جي ڪلامن کي ڪو به بدلائيندڙ ڪونهي. نه ڪو ان جي حڪمن کي رد ڪري سگهي ٿو ۽ نه ڪو ان جي قضا ۽ قدر کي مٽائي سگهي ٿو. جيڪي ماڻهو قرآن کي مٽائڻ يا بدلائڻ جي ڪوشش ڪن ٿا، اهي پنهنجي مقصد ۾ ڪامياب نه ٿيندا، ڇاڪاڻ ته الله تعاليٰ سڀ ڪجهه ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي. هو ٻڌي ٿو انهن جي سڀني ڳالهين کي ۽ ڄاڻي ٿو انهن جي دلين ۾ لڪل ارادن کي به. ڪجهه به سندس علم کان لڪل ناهي، ۽ هو هر هڪ کي ان جي عمل جو بدلو ڏيندو.

3) فائدا ۽ سبق:

• قرآن مجيد الله جو مڪمل ۽ آخري ڪلام آهي، جيڪو سچائي ۽ انصاف جو اعليٰ معيار آهي.
• قرآن جي خبرن ۽ حڪمن تي پورو يقين رکڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته ان ۾ ڪا به شڪ ۽ ڪا به کوٽ ناهي.
• الله جي ڪلام ۽ سندس فيصلا اٽل ۽ ناقابل تبديل آهن، انهن کي ڪو به روڪي يا مٽائي نٿو سگهي.
• الله تعاليٰ هر شيءِ ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي، تنهنڪري اسان کي گهرجي ته اسان جا لفظ ۽ اسان جا عمل سڀ سٺا هجن، ڇاڪاڻ ته اسان جو رب اسان جي هر ڳالهه ٻڌي ۽ ڄاڻي ٿو.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان قرآن سان محبت ڪريون، ان کي پڙهون، ان تي عمل ڪريون ۽ ان جي حڪمن کي پنهنجي زندگيءَ ۾ لاڳو ڪريون، ڇاڪاڻ ته اهو ئي سچو ۽ منصفاڻو ڪلام آهي.