Sure Yûnus — Ayet 51

Kelime Anlamları:

• Summe (ثُمَّ): Burada "sonra mı?" anlamında olup, kınama ve azarlama ifade eden bir soru edatıdır.
• Vaka'a (وَقَعَ): Gerçekleşti, meydana geldi, başa geldi.
• Âmentüm bihî (آمَنتُم بِهِ): Ona iman ettiniz. Buradaki zamir Allah'a veya azaba işaret eder.
• Âl'âne (آلْآنَ): "Şimdi mi?" anlamında, yine kınama ve azarlama ifade eden bir sorudur.
• Testa'cilûn (تَسْتَعْجِلُونَ): Acele istiyordunuz, çabuk gelmesini istiyordunuz. Bu, alay ve inkâr maksadıyla azabın gelmesini istemek anlamındadır.

Tefsir:

Ey müşrikler! Size azabın geleceği haber verilmişti. Peki, o azap nihayet başınıza geldiği zaman mı iman edeceksiniz? Oysa o anda iman etmenin size hiçbir faydası yoktur. Çünkü iman, gayba imandır; azabı gördükten sonra iman etmek, mecburiyetten iman etmektir ve bu kabul edilmez. O zaman onlara azarlayıcı bir dille denilecek ki: "Şimdi mi iman ediyorsunuz? Oysa siz daha önce bu azabın gelmesini alay ederek, inkâr ederek acele istiyordunuz. İşte şimdi o acele istediğiniz şey başınıza geldi!"

Bu ayet, kıyamet günü veya ölüm anında ya da dünyada azabın gelmesi anında iman etmenin fayda vermeyeceğini haber verir. Çünkü Allah'ın sünneti, azabı gördükten sonra yapılan imanı kabul etmemektir. Bu, insanın özgür iradesiyle, gayba iman ederek Allah'a yönelmesinin değerini gösterir. İman, görmeden inanmaktır; gördükten sonra inanmak ise zorunluluktur ve iman değildir.

Ey insanlar! Bu ayet bize, Allah'ın rahmet kapısının her zaman açık olduğunu, ancak azap geldikten sonra o kapının kapanacağını haber veriyor. Öyleyse fırsat elimizdeyken, tövbe kapısı açıkken, iman edip salih ameller işleyelim. Azabın gelmesini istemek yerine, rahmetini dileyelim. Unutmayalım ki, Allah'ın azabı geldiğinde hiçbir kimseye fayda vermeyecek olan iman, o an için geçersizdir. Şimdi, bu dünyada, özgür irademizle Allah'a yönelmenin tam zamanıdır. Bu, hem dünyada huzur, hem ahirette kurtuluş demektir. Allah'ın rahmeti, azabından çok daha büyüktür; O'na yönelen kullarını asla boş çevirmez.