Йусуф сүресі — Аят 71

1. Сөздердің мағынасы:

• قَالُوا — олар айтты.
• وَأَقْبَلُوا عَلَيْهِم — олар оларға бет бұрып, жақындады.
• مَاذَا — не нәрсені, не?
• تَفْقِدُونَ — жоғалтып алып, таба алмай жүрсіңдер. «Фақд» дегеніміз — бір нәрсенің сезімнен ғайып болып, орны белгісіз болуы.

1. Тәпсірі:

Жүсіптің ағайындары өздеріне қарай жақындап келген шақырушыға және оның қасындағы адамдарға бет бұрып: «Сендер не нәрсені жоғалтып алдыңдар? Бізден ұрлық жасады деп айыптап тұрған нәрселерің не?» — деп сұрады. Олар бұл сұрақты қойғанда, өздерінің ұрлық жасамағанына сенімді еді, сондықтан айыптаудың негізін білгісі келді. Бұл көрініс — Жүсіптің (ғ.с.) ағайындарын сынау жоспарының бір бөлігі: ол ағасын өзімен қалдыру үшін ақша өлшейтін ыдысты жүктерінің ішіне жасырып қойдырып, кейін «ұрлық» деп жариялатты. Ағайындар болса, бұл айыптауға таң қалып, шынымен не жоғалғанын сұрап, өздерінің пәк екенін білдіруге тырысты.

1. Алынатын ғибраттар:

• Айыптауға тап болғанда, ашуланбай, сабырлықпен мәселенің мәнісін сұрап, шындықты анықтауға ұмтылу — мұсылманның әдебі.
• Өзіңнің пәктігіңе сенімді болсаң, Алланың алдында адал болу — ең үлкен байлық. Адамдар сені айыптаса да, Алла шындықты біледі.
• Бұл оқиға Жүсіптің (ғ.с.) даналығын, әділдігін және Алланың оған берген хикметін көрсетеді. Алла Тағала өз сүйікті құлдарын түрлі сынақтар арқылы биік дәрежелерге көтереді.
• Қиын жағдайда да адамдар арасында түсіністік пен әділдік сақтау — исламның негізгі құндылықтарының бірі. Бұл оқиға бізге шындықты іздеуде асықпай, анықтап сөйлеудің маңыздылығын үйретеді.