Nəhl surəsi — Ayə 60

Kəlmələrin mənaları:

• Məsəlüs-sev' (مَثَلُ السَّوْءِ): Pis və çirkin xüsusiyyət, ən aşağı sifət.
• Məsəlül-ə'la (الْمَثَلُ الْأَعْلَىٰ): Ən uca və ali xüsusiyyət, kamal sifətləri.
• Əziz (الْعَزِيزُ): Qüdrətli, hər şeyə qalib gələn, heç kəsin məğlub edə bilmədiyi.
• Həkim (الْحَكِيمُ): Hər işi hikmətlə edən, yaradılışda və hökmündə mükəmməl olan.

Təfsir:

Ey insanlar! Bu ayə bizə iki tamamilə fərqli xüsusiyyəti və iki zidd mövqeni göstərir. Axirətə iman gətirməyənlərə, yəni ölümdən sonra dirilməni, hesabı və cəzanı inkar edənlərə mənsub olan xüsusiyyət – ən pis və ən çirkin xüsusiyyətdir. Onlar Allaha övlad isnad edir, qızların doğulmasını özləri üçün ayıb sayır, cahillik və nadanlıq içində üzür, ehtiyac və acizlik göstərirlər. Bütün bunlar onların imansızlığından qaynaqlanan alçaq sifətlərdir.

Bunun müqabilində, Allah-təalaya aid olan xüsusiyyət isə ən uca və ən ali xüsusiyyətdir. O, bütün kamal sifətləri ilə mükəmməldir: O, heç kəsə möhtac deyil, hər şeydən zəngindir, elmi hər şeyi əhatə edir, heç bir nöqsan və çatışmazlıq Ondan uzaqdır. O, bütün məxluqatdan üstündür və heç bir şey Ona bənzəmir.

Allah-təala özü barədə belə buyurur: "O, Əzizdir" – yəni qüdrəti ilə hər şeyə qalib gəlir, heç kəs Ona qarşı çıxa bilməz, Onun hökmünü heç kəs dəyişdirə bilməz. "Həkimdir" – yəni hər işi hikmətlə, mükəmməl bir planla və ən gözəl şəkildə edir. Onun yaradılışı, idarəçiliyi və şəriəti tam bir hikmət üzərində qurulmuşdur.

Ey möminlər! Bu ayə bizə öyrədir ki, Allah-təalaya ən gözəl sifətləri yaraşdıraq və Onu hər cür nöqsandan uzaq tutaq. O, bütün çatışmazlıqlardan pakdır, bütün kamal sifətləri yalnız Ona məxsusdur. Biz də bu ali sifətləri dərk edərək, Ona ixlasla ibadət etməli, Onun böyüklüyünü və qüdrətini daim yadımızda saxlamalıyıq. Çünki Allah-təala bizi yaradan, yaşadan və qidalandırandır; Ona şərik qoşmaq və ya Ona layiq olmayan sifətlər isnad etmək ən böyük zülmdür.

Bu ayə həm də bizə xəbərdarlıq edir ki, axirətə iman gətirməyənlərin sonu çox acınacaqlıdır. Onların pis xüsusiyyətləri onları həm dünyada, həm də axirətdə rüsvay edəcəkdir. Lakin möminlər üçün ən gözəl mükafat və ən uca dərəcələr hazırlanmışdır. Gəlin, biz də Allahın ali sifətlərini dərk edək, Ona layiqincə ibadət edək və axirət gününə iman gətirərək gözəl əməllərlə o günə hazırlaşaq!