سوره مریم — آیه 14

معانی کلمات:

• بَرًّا: نیکوکار، فرمانبردار و مهربان
• جَبّارًا: متکبّر، سرکش و زورگو
• عَصِیًّا: نافرمان و گناهکار

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه توصیف یحیی علیه السلام، یکی دیگر از ویژگی‌های برجسته او را بیان می‌کند: او نسبت به پدر و مادر خود بسیار نیکوکار و فرمانبردار بود. نیکی او به والدین تنها در گفتار نیک خلاصه نمی‌شد، بلکه در عمل و رفتار نیز نسبت به آنان مهربان، فروتن و مطیع بود. او هرگز در برابر آنان تکبّر نورزید و خود را برتر از ایشان نمی‌دانست. همچنین یحیی علیه السلام نه نسبت به پروردگارش سرکش بود و نه نسبت به پدر و مادرش نافرمانی می‌کرد. او از هرگونه گردنکشی و نافرمانی در برابر فرمان‌های الهی و خواسته‌های مشروع والدین به دور بود. این آیه نشان می‌دهد که یحیی علیه السلام در عین مقام والای نبوت، در برابر والدین خود متواضع و مهربان بود و این دو ویژگی (بندگی خدا و نیکی به والدین) را در کنار هم داشت.

فواید و پیام‌های آیه:

1. نیکی به والدین از صفات برجسته پیامبران و اولیای الهی است و انسان‌های برگزیده خداوند هرگز از این امر غافل نبوده‌اند.
2. تکبّر و سرکشی در برابر والدین، صفتی نکوهیده و دور از ایمان است؛ چرا که کسی که در برابر پدر و مادر خود متکبّر باشد، در برابر خداوند نیز خاضع نخواهد بود.
3. نیکی به والدین باید همراه با محبت، مهربانی و فروتنی باشد، نه صرفاً انجام وظایف خشک و بدون عاطفه.
4. کسی که واقعاً بنده خدا باشد، در برابر والدین خود نیز نیکوکار و فرمانبردار خواهد بود؛ چرا که احسان به والدین از دستورات مهم پروردگار است.