Марьям сүрөсү — Аят 78

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• أَطَّلَعَ — карап көрдү, билип алды, көз чаптырды.
• الْغَيْبَ — кайып, көзгө көрүнбөгөн нерселер, келечектин жашыруун сырлары.
• اتَّخَذَ — алды, түздү, кылып алды.
• عِندَ الرَّحْمَٰنِ — Ар-Рахмандын (Мээримдүү Аллахтын) алдында, Анын катында.
• عَهْدًا — убада, келишим, кепилдик.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Аллахка каапырлык кылган жана «мага акыретте байлык да, балдар да берилет» деп жалган сүйлөгөн адамга карата түшкөн. Аллах Таала ага мындай суроо менен кайрылып жатат: «Эмне, ал кайыпты билип алдыбы?» — башкача айтканда, ал келечектин жашыруун сырларын, акыретте эмне болорун өз көзү менен көрүп, анан ошол сөздү айтып жатабы? Же болбосо, ал Ар-Рахман Аллахтын алдында өзүнө байлык жана балдар берилет деген бекем убада, кепилдик алдыбы?

Чынында, ал кайыпты да билбейт, Аллахтын алдында мындай убадасы да жок. Ал болгону жалган сүйлөп, куру бекер үмүт кылып, өзүн алдап жүрөт. Аллах эч кимге мындай убада берген эмес, тескерисинче, каапырларга тозок азабын убада кылган. Бул аят адам баласын өз оюнан чыккан жалган үмүттөргө ишенбей, Аллахтын ачык айткан убадаларына жана эскертүүлөрүнө гана таянууга чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын илими чексиз, Ал эч нерседен кабарсыз эмес. Биз адамдар кайыпты билбейбиз, ошондуктан келечек тууралуу бекем сүйлөөдөн этият болушубуз керек.
• Акыреттеги тагдырды, бейиш же тозокту өзүбүзгө өзүбүз кесип берүүгө аракет кылбай, Аллахтын өкүмүнө моюн сунуу — ыймандын белгиси.
• Ислам дини адамды жалган үмүттөрдөн жана куру кыялдардан сактап, чыныгы ишенимге, ачык-айкын акыйкатка жетелейт.
• Аллахка болгон ишеним жана Анын убадаларына таянуу — жүрөккө тынчтык жана бейпилдик берет. Ал эми жалганга негизделген үмүт болсо, адамды адашууга алып барат.
• Бул аят бизди ой жүгүртүүгө, сөзүбүздүн артында бекем далил болушуна чакырат. Ар бир айткан сөзүбүз үчүн Аллахтын алдында жооп берерибизди эстен чыгарбайлы.