Sure Bakara — Ayet 32

Kelime Anlamları:

• Sübhâneke: Seni her türlü eksiklikten tenzih ederim, bütün noksanlıklardan uzak olduğunu kabul ederim.
• İllâ mâ allemtenâ: Ancak bize öğrettiğin şeyler hariç.
• El-Alîm: Her şeyi hakkıyla bilen, ilmi hiçbir şeyi kuşatmaktan aciz kalmayan.
• El-Hakîm: Her işi hikmetli olan, her şeyi yerli yerine koyan, emir ve yasaklarında sayısız hikmetler bulunan.

Tefsir:

Bu ayet-i kerimede, meleklerin Allah Teâlâ'ya karşı ne kadar derin bir edep ve teslimiyet içinde olduklarını görüyoruz. Cenâb-ı Hak, Hz. Âdem'e isimleri öğretip onları meleklere arz ettiğinde, melekler daha önce "Biz seni tesbih eder ve takdis ederiz" dedikleri halde, bu isimlerin hakikatini bilemeyeceklerini itiraf etmişlerdi. İşte bu ayet, o itirafın en güzel ifadesidir.

Melekler, Allah'ın huzurunda şöyle dediler: "Sübhâneke!" Yani: "Seni her türlü eksiklikten, acizlikten ve bizim bilgisizliğimizden tenzih ederiz. Senin ilminden hiçbir şey dışarıda değildir. Biz, senin hükmüne ve takdirine asla itiraz etmeyiz. Bizim kendi kendimize bir bilgimiz yoktur; ne biliyorsak, hepsi senin öğretmenle, senin lütfunladır. Sen bize öğretmediğin hiçbir şeyi bilemeyiz."

Sonra da şu itirafla sözlerini tamamlarlar: "Şüphesiz ki Sen, El-Alîm'sin, El-Hakîm'sin." Yani: "Sen her şeyi bilensin; bizim bilmediğimiz nice hikmetleri, nice sırları bilirsin. Sen Hakîm'sin; her işini bir hikmetle yaparsın, her emrini bir maslahata binaen verirsin. Senin Âdem'i halife kılman, ona isimleri öğretmen boşuna değildir; bunun arkasında bizim akıl erdiremediğimiz yüce hikmetler vardır."

Bu ayet, bizlere çok önemli dersler vermektedir:

Birincisi: İlim karşısında tevazu göstermek. Melekler bile "Biz bilmiyoruz" diyebiliyorlar. Biz insanlar olarak ne kadar bilirsek bilelim, Allah'ın ilmi karşısında bilgimiz bir damla mesabesindedir. Bu sebeple, bilmediğimiz konularda "Ben bilmiyorum" diyebilmek, ilmin ve edebin gereğidir.

İkincisi: Her ilmin kaynağı Allah'tır. İnsan, öğrendiği her şeyi Allah'ın öğretmesiyle öğrenir. Bu bilinçle hareket eden bir Müslüman, asla kibirlenmez, ilmiyle gururlanmaz; bilakis Allah'a şükreder ve O'na olan bağlılığını artırır.

Üçüncüsü: Allah'ın her işinde bir hikmet vardır. Biz bazen olayların arka planını göremeyebiliriz; ama Allah'ın takdirinde asla isabetsizlik yoktur. Bu imanla yaşayan bir kul, başına gelen her şeyde hayır olduğunu bilir ve teslimiyet gösterir.

Sevgili kardeşim! Sen de melekler gibi, Allah'ın ilmi karşısında aciz olduğunu kabul et ve O'na yönel. "Ya Rabbi! Sen bana öğret, beni doğru yola ilet, bana faydalı ilim ver" diye dua et. Unutma ki, ilim ancak Allah'ın öğretmesiyle elde edilir ve o ilim, ancak Allah'a yaklaştırdığında kıymetlidir. Allah'ın ilmi sonsuzdur, hikmeti ise her şeyi kuşatmıştır. O'na güven, O'na teslim ol; zira O, her şeyi en güzel şekilde bilen ve en doğru şekilde yapandır.