Shu'aro surasi — Oyat 167

Kalimalarning ma'nolari:

• Tantahi: To'xtamasang, qaytmasang.
• Muxrajin: Haydab chiqarilganlardan, o'z yurtidan quvilganlardan.

Tafsir:

Qavmi Lutga shunday dedi: "Ey Lut! Agar bizni bu qilmishimizdan qaytarishni, bu ishni ayblashni to'xtatmasang, sen albatta shahrimizdan haydab chiqarilganlardan bo'lasan. Sen va senga ergashganlar yurtimizdan quvib chiqariladi." Ular o'zlarining bu jirkanch ishlarini odat qilib olgan, Payg'ambarning nasihatini esa og'ir yuk deb bilgan edilar. Ular gunohda davom etib, to'g'ri yo'lga da'vat qiluvchini yurtidan haydash bilan qo'rqitdilar. Bu ularning haddan oshganligi va Payg'ambarga bo'lgan hurmatsizligini ko'rsatadi.

Foydalar:

1. Bu oyatdan ma'lum bo'ladiki, gunohga botgan jamiyat o'zlarini tuzatishga chaqiruvchilarni dushman deb biladi va ularni yo'q qilishga yoki haydashga urinadi. Ammo haqiqatda najot topadiganlar faqat Payg'ambarlar va ularga ergashgan solih bandalardir.
2. Payg'ambarlar va da'vatchilar har qanday qo'rqitish va tahdidlarga qaramay, o'z vazifalarini ado etishda bardavom bo'lishlari lozim. Chunki Allohning yordami ular bilan birgadir.
3. Gunohkor jamiyatning oxir-oqibatdagi taqdiri halokatdir. Lut alayhissalomning qavmi bu tahdidlariga qaramay, Allohning azobidan qutula olmadi va halok bo'ldi. Bu esa gunohda davom etishning oqibati qanchalik og'ir ekanini ko'rsatadi.
4. Payg'ambarlarga nisbatan hurmatsizlik va ularni yurtidan haydash bilan tahdid qilish — kufrning eng og'ir ko'rinishlaridan biridir. Musulmon har doim Payg'ambarlarga va ulamolarga hurmat bilan munosabatda bo'lishi kerak.