سوره شعراء — آيت 47

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• قَالُوا: چيائون، چوڻ لڳا.
• آمَنَّا: اسان ايمان آندو، اسان يقين ڪيو ۽ مڃي ورتو.
• بِرَبِّ: پنهنجي پالڻهار تي، يعني اهو مالڪ ۽ سنڀاليندڙ جيڪو هر شيءِ جو پاليندڙ آهي.
• الْعَالَمِينَ: سڀني جهانن جو، سڀني مخلوقات جو، يعني انسان، جن، ملائڪ ۽ هر اهو شيءِ جيڪا الله تعاليٰ پيدا ڪئي آهي.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت ان وقت جي باري ۾ آهي جڏهن فرعون جي زماني ۾ جادوگر ميدان ۾ حضرت موسيٰ عليه السلام سان مقابلي لاءِ گڏ ٿيا هئا. جڏهن حضرت موسيٰ عليه السلام پنهنجو عصا اڇلايو ۽ اهو عظيم نانگ بڻجي ويو، ۽ سندن سڀ جادو نگلجي ويو، تڏهن جادوگرن کي يقين ٿي ويو ته هي ڪو جادو ناهي، بلڪه هي الله تعاليٰ جي طرفان هڪ حقيقي معجزو آهي. انهن پنهنجي اکين سان حق جو مشاهدو ڪيو ۽ سڀني کي ڇڏي، الله تعاليٰ جي آڏو جهڪي پيا ۽ سجدو ڪيائون. انهن چيو ته اسان سڀني جهانن جي پالڻهار تي ايمان آندو آهي، يعني اسان مڃي ورتو ته سڀ ڪجهه جو خالق ۽ مالڪ صرف الله تعاليٰ آهي، ۽ اهو ئي حضرت موسيٰ ۽ حضرت هارون عليهم السلام جو به رب ۽ پالڻهار آهي.

انهن جادوگرن جو ايمان اهو ظاهر ڪري ٿو ته جڏهن حق کين واضح ٿي ويو، تڏهن دنيا جي ڪنهن به طاقت، ڌمڪي يا لالچ کين حق کان نه روڪي سگهي. فرعون جي سخت وعيد ۽ موت جي ڌمڪي باوجود انهن ايمان جو اعلان ڪيو ۽ ان تي ثابت قدم رهيا.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• حق جي تسليم ۽ ان تي عمل: جڏهن انسان کي حق واضح ٿي وڃي ته ان کي فوراً قبول ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته دير ڪرڻ نقصان جو سبب بڻجي سگهي ٿي.
• الله جي قدرت جي سڃاڻپ: هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته الله تعاليٰ سڀني جهانن جو پالڻهار ۽ مالڪ آهي، ۽ سڀ شيءِ سندس ئي قبضي ۾ آهي.
• ايمان جي عظمت: جادوگرن جي ايمان آڻڻ سان ثابت ٿئي ٿو ته ايمان انسان جي زندگي ۾ انقلاب آڻي ٿو ۽ کيس دنياوي لالچ ۽ خوف کان آزاد ڪري ٿو.
• سچي ايمان جي نشاني: سچو ايمان اهو آهي جو دل سان يقين، زبان سان اقرار ۽ عمل سان ثابت ٿئي. جادوگرن صرف زبان سان نه چيو، بلڪه سجدو ڪري پنهنجي عمل سان به ايمان جو اظهار ڪيو.
• اسلام جي آساني ۽ سادگي: اسلام ۾ داخل ٿيڻ لاءِ ڪنهن وڏي رسم يا پيچيده عمل جي ضرورت ناهي، صرف دل سان يقين ۽ زبان سان اقرار ڪافي آهي.
• الله جي رحمت: الله تعاليٰ پنهنجي رحمت سان جنهن کي به هدايت ڏئي ٿو، اهو حق کي سڃاڻي وٺي ٿو، جيئن جادوگرن کي هدايت نصيب ٿي.
• قرآن جي سچائي: قرآن ڪريم ۾ بيان ڪيل اهي واقعا اسان کي سبق ڏين ٿا ته الله تعاليٰ جي مدد ۽ نصرت هميشه حق جي ساٿين سان هوندي آهي.