Ас-Саффат сүресі — Аят 169

1. Сөздердің мағынасы:

• لَكُنَّا — әлбетте біз болар едік.
• عِبَادَ اللَّهِ — Аллаһтың құлдары.
• الْمُخْلَصِينَ — ықыласы таза, шынайы құлшылық қылушылар. Бұл сөз "ихлас" түбірінен алынған, яғни Аллаһқа ғана арнап, шынайы ықыласпен құлшылық етушілер дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Мекке мүшріктерінің өздері айтқан бір сөздерінің жалғасы. Олар Мұхаммед пайғамбар (с.а.с.) пайғамбар болып жіберілмес бұрын: "Егер бізге де бұрынғыларға келген кітаптар мен пайғамбарлар келген болса, біз де Аллаһқа шынайы ықыласпен құлшылық ететін құлдардан болар едік" деп уәде беріп, ант етіп айтатын. Яғни олар өздерін ақтап, "бізге кітап келмеді, сондықтан адасқанбыз" деген сылтау айтатын.

Алайда бұл олардың өтірігі еді. Өйткені оларға дәл сол уақытта Құран Кәрім түсірілді, Мұхаммед пайғамбар (с.а.с.) келді, бірақ олар оған сенбей, Құранды жоққа шығарды. Егер олар шынымен шыншыл болса, келген кітапқа иман келтірер еді. Сондықтан олар қиямет күні өздерін күтіп тұрған қатты азаптың не екенін білетін болады.

Бұл аят — Аллаһтың әділдігінің және адамдардың өз сөздеріне жауапты екендігінің айғағы. Мүшріктер тек сылтау айтып, шындықтан жалтарды. Аллаһ оларға нақты дәлел — Құран мен пайғамбарды жіберді, бірақ олар қабылдамады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Шынайы ықылас — иманның негізі. Адам тек "мен сенемін" деп қана қоймай, құлшылығын Аллаһқа арнап, шынайы ықыласпен орындауы керек.
• Сылтау айту — ақталу емес. Аллаһ әр адамға жеткілікті дәлел мен мүмкіндік береді. Сондықтан "бізге келмеді, білмедік" деген сылтау қабылданбайды.
• Құран — үлкен нығмет. Аллаһ бізге Құран мен Пайғамбардың сүннетін жеткізді. Бұл — бізге берілген үлкен мүмкіндік. Осы мүмкіндікті пайдаланып, шынайы мұсылман болуға ұмтылуымыз керек.
• Ислам — жеңіл әрі айқын жол. Аллаһ бізден тек шынайы ықыласпен құлшылық етуді талап етеді. Бұл — әр адамның қолынан келетін нәрсе.
• Қиямет күнін есте ұстау. Әр адам өз сөзі мен ісі үшін жауап береді. Сондықтан біз Аллаһқа шынайы құл болуға тырысуымыз керек.

Осы аят бізге Аллаһқа деген шынайы ықыластың, иманның беріктігінің және Құранның нұрымен жүрудің маңыздылығын үйретеді.