سوره نساء — آیه 118

معانی کلمات:

• لَعَنَهُ: او را از رحمت خود دور کرد و طرد نمود.
• نَصِيبًا مَفْرُوضًا: بهرهای معیّن و سهمی مشخص و جداگانه.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از آنکه ابلیس از فرمان او سرپیچی کرد و تکبّر ورزید، او را از رحمت خود دور ساخت و مورد لعن قرار داد. سپس ابلیس در برابر پروردگارش با قسم و تأکید اعلام کرد که از میان بندگان تو، سهمی معیّن و گروهی مشخص را برای خود برخواهم گزید. او تصمیم گرفت آنان را با وسوسههای خود از راه راست منحرف کند و به گمراهی بکشاند؛ گروهی که در گفتار و کردار از او پیروی کنند و به جای عبادت تو، از او اطاعت نمایند. این سخن ابلیس نشاندهندهی دشمنی آشکار او با انسان است و اینکه او هرگز از گمراهسازی بندگان خدا دست برنمیدارد.

فواید و پیامهای آیه:

• دشمنی ابلیس با انسان، دشمنیای قسمخورده و برنامهریزیشده است؛ او برای گمراه کردن بندگان خدا سهم مشخصی طلب کرده و با جدیت در پی آن است. پس مؤمن باید هوشیار باشد و از او غافل نشود.
• لعن خداوند به معنای محرومیت از رحمت اوست؛ و این سرنوشت شوم کسی است که در برابر فرمان پروردگار تکبّر ورزد.
• انسان باید بداند که ابلیس تنها بر بندگان مخلص خدا تسلطی ندارد و هر کس با تقوا و اخلاص به خدا پناه برد، از وسوسههای او در امان خواهد ماند. این آیه انگیزهای برای تقویت ایمان و پناه بردن به خداوند از شرّ شیطان است.
• شناخت نقشههای شیطان، انسان را به دامن قرآن و سنت میکشاند و او را به تمسک به ذکر خدا و اطاعت از دستورات الهی ترغیب میکند تا از زمرهی پیروان ابلیس خارج و در زمرهی بندگان مخلص خدا قرار گیرد.