Ан-Наджм сүрөсү — Аят 21

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• أَلَكُمُ — «силергеби?» деген суроо, таң калуу жана жемелөө маанисинде.
• الذَّكَرُ — «эркек бала», башкача айтканда, арабдар өздөрү үчүн эң жакшы көргөн нерсе.
• الْأُنثَىٰ — «кыз бала», алар өздөрү жек көргөн жана жактырбаган нерсе.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят мындан мурунку аяттардагы сөздөргө байланыштуу түшкөн. Мушриктер «периштелер Аллахтын кыздары» деп ырасташкан, ал эми өздөрү кыз баланы жактырбай, ага каалоосу жок болчу. Ошондо Аллах Таала аларды жемелеп, таң калыштуу суроо менен кайрылат: «Эй, мушриктер! Силер өзүңөр үчүн жакшы көргөн эркек баланы тандап алып, Аллахка өзүңөр жек көргөн кыз баланы ырастайсыңарбы?» Бул — адам акылы сыйбаган, адилетсиз бөлүштүрүү. Алар өздөрү үчүн эң жакшы деп эсептегенин алып, Раббисине эң төмөн деп эсептегенин ыйгарышкан. Бул Аллахка ылайык келбеген, акылга сыйбаган жана адилетсиз бөлүү. Чынында, мындай сөздөр алардын каапырлыгынын, акылсыздыгынын жана адашуусунун далили. Аллах Таала мындан ары алардын ойлоп тапкан кудайлары жөнүндө айтып, алар жөн гана аталып коюлган аттар экенин, аларда эч кандай кудайлык сыпат жоктугун, аларга эч кандай далил түшпөгөнүн баяндайт. Алар тек гана күмөн-шектүү ойго жана напасынын кумарына ээрчишет. Ал эми аларга Раббиси тараптан туура жол көрсөткөн нерсе келген болчу, бирок алар андан пайда алышкан жок.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адамдардын өз ою менен Ага ылайык келбеген нерселерди ыйгаруусун четке кагат. Бул — Аллахтын улуулугун жана ага ылайыктуу сыпаттарды гана ага ыйгаруу керектигин үйрөтөт.
• Ислам акылга жана адилеттикке чакырат. Мушриктердин «эркек бала бизге, кыз бала Аллахка» деген бөлүштүрүүсү ачык адилетсиздик жана акылга сыйбастык экенин көрсөтөт.
• Адам өзү жактырбаган нерсени башкага, айрыкча Аллахка ыйгаруудан сактануусу керек. Бул — адеп-ахлактын жана ыймандын негизи.
• Кудай жөнүндө сөздү далилсиз, ойлоп табуу менен айтуу — адашуунун жолу. Чыныгы жол — Аллахтын вахийи жана пайгамбардын үйрөтүүсү.
• Адамдарды напасынын кумарына жана күмөн-шектүү ойго ээрчүүдөн сактанууга чакырат. Чыныгы бакыт — Аллахтын көрсөткөн туура жолунда.
• Бул аят аркылуу Исламдын акыйкаттыгы, анын акылга жана табигый таза табиятка шайкеш келүүсү дагы бир жолу айкын болот. Аллахтын сөзү — эң адилет, эң акылдуу жана эң туура сөз.