سوره نجم — آیه 21

معانی کلمات:

• الذَّکَرُ: پسر، فرزند ذکور.
• الْأُنثَىٰ: دختر، فرزند مؤنث.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، مشرکان را به خاطر باور باطلشان سرزنش میکند. آنان فرشتگان را دختران خدا میپنداشتند و بتها را نیز شریک خدا قرار میدادند، در حالی که خودشان داشتن دختر را برای خود ننگ و عیب میشمردند و از آن ناراحت میشدند. خداوند با لحنی توبیخآمیز میفرماید: «آیا برای شما پسران است و برای او دختران؟!» این تقسیم ناعادلانه و ناروا، نشاندهندهٔ جهل و انحراف آنان از فطرت سلیم است. آنان برای خود بهترین و محبوبترین را میخواستند و برای خداوند، که خالق و مالک همه چیز است، آنچه را که خود نمیپسندیدند نسبت میدادند. این سخن، هم از نظر عقلی باطل است و هم از نظر شرعی، زیرا خداوند منزه است از داشتن فرزند، چه پسر و چه دختر. این باور مشرکان نه بر اساس دلیل و برهان بود، بلکه صرفاً پیروی از گمان و هوای نفس بود که آنان را به این انحراف کشانده بود.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که مشرکان در نسبت دادن نقص به خداوند، حتی از عدالت و انصافی که میان خودشان رایج است نیز پیروی نکردند و این نشانهٔ عمق جهل و گمراهی آنان است.
• خداوند از داشتن فرزند، همسر و هرگونه نقص و عیبی پاک و منزه است و هیچ موجودی شبیه و همانند او نیست.
• انسان باید در شناخت خداوند، فقط از راه وحی و عقل سلیم پیروی کند، نه از گمانها و خرافات و هوای نفس، که انسان را به گمراهی میکشاند.
• این آیه ما را به شکرگزاری از نعمتهای الهی دعوت میکند، زیرا خداوند آنچه را که برای ما نیکوست مقرر داشته و هرگز به بندگانش ظلم نمیکند و سزاوار است که بنده در برابر پروردگارش خاضع و مطیع باشد و او را به صفات کمال و جلال توصیف کند.