Аль-Араф сүрөсү — Аят 122

1. Сөздөрдүн мааниси:

• رَبِّ (Рабби): Тарбиялоочу, башкаруучу, ээси, колдоочу деген маанилерди билдирет. Бул жерде Аллахтын ысымдарынын бири катары колдонулуп, жалгыз Кудайга гана таандык болгон Раббилик сыпатын билдирет.
• مُوسَىٰ (Муса): Аллахтын пайгамбары, Ысрайыл уулдарын алып чыккан пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы болсун).
• هَارُونَ (Харун): Муса пайгамбардын бир тууганы жана ага жардамчы болгон пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы болсун).

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят сыйкырчылардын Фараонго берген жообунун уландысы. Фараон аларды өзүнө сыйынууга мажбурлап, «Мен силердин эң жогорку раббиңермин» деп доомат кылган. Бирок сыйкырчылар Муса пайгамбардын көрсөткөн кереметин көргөндөн кийин, акыйкатты моюнга алып, Фараонго: «Биз Муса менен Харундун Раббисине ыйман келтирдик» дешти. Башкача айтканда, алар Фараондун кудайлык дооматын четке кагып, ааламдардын чыныгы Раббиси — Муса менен Харундун Раббиси болгон Аллах экенин жарыялашты. Ал жалгыз Аллах гана аларды тарбиялап, колдоп, пайгамбарлык милдетти аткарууга күч-кубат берген. Ошондуктан ибадат кылууга жалгыз Аллах гана татыктуу, Фараон сыяктуу жалган кудайлар эмес. Сыйкырчылар бул сөздөрү менен өздөрүнүн ыйманынын чындыгын жана бекемдигин көрсөтүштү — алар дүйнөлүк коркунуч менен кысымга карабастан, акыйкатты айтуудан тайманбады.

1. Алынган пайдалар:

• Бул аят акыйкат ачылганда аны моюнга алуунун жана ага бекем кармануунун маанилүүлүгүн көрсөтөт. Сыйкырчылар мурда Фараонго жакын адамдар болушса да, акыйкатты көргөндө ага ыйман келтирип, эч нерседен тайманбай аны жарыялашты.
• Ыйман келтирүү — бул жөн гана сөз эмес, ал эң оор шарттарда да Аллахка болгон ишенимди сактоону талап кылат. Сыйкырчылар өлүм коркунучуна кабылышса да, ыймандарынан кайтышкан жок.
• Аллах — Муса менен Харундун Раббиси болгондой эле, биздин да Раббибиз. Ал бизди жаратып, тарбиялап, ар кандай жакшылыктарга жеткирет. Ошондуктан биз да ага гана ибадат кылып, ага гана таянышыбыз керек.
• Бул аят аркылуу Аллахтын пайгамбарларына болгон колдоосун жана алардын чындык жолундагы бекемдигин көрөбүз. Бул бизге да кыйынчылыктарга карабай туура жолдо бекем турууга дем берет.
• Ислам дини — бул акыйкаттын, чындыктын жана бекем ишенимдин дини. Ал адамды жалган кудайларга кул болуудан куткарып, жалгыз Аллахка багыттайт. Бул аят аркылуу биз исламдын адамзатты акыйкат жолго баштаган нур экенин түшүнөбүз.