سوره اعراف — آیه 122

معانی کلمات:

• رَبّ: پروردگار، مالک و مدبّرِ هستی که تربیت و پرورش همه موجودات به دست اوست.
• مُوسَىٰ وَهَارُونَ: دو پیامبر بزرگ بنیاسرائیل، موسی (علیهالسلام) و برادرش هارون (علیهالسلام) که هر دو مأمور رساندن پیام الهی به فرعون بودند.

تفسیر آیه:

ساحرانِ مصر پس از آنکه معجزه الهی را به چشم خود دیدند و دریافتند که آنچه موسی (علیهالسلام) انجام داد، سحر و جادو نیست، بلکه قدرت بیپایان پروردگار است، بیدرنگ به سجده افتادند و در پاسخ به تهدید فرعون که با خشم پرسید: «آیا پیش از آنکه به شما اجازه دهم ایمان آوردید؟» گفتند: «ما به پروردگار جهانیان ایمان آوردیم؛ همان پروردگاری که موسی و هارون را برگزید و آنان را برای هدایت بندگانش مبعوث کرد.» آنان با این جمله، ایمان خود را به خدای یگانه اعلام کردند و تصریح نمودند که تنها او شایسته عبادت است، نه فرعونِ خودخداپندار و نه هیچ معبود دیگری. این سخن نشان داد که ساحران از دل و جان، حقیقت را دریافتند و از قدرت فرعون نهراسیدند و اعلام کردند که پروردگار حقیقی، همان خدای موسی و هارون است که آفریدگار و مدبّر همه عالمیان است.

فواید و پیامهای آیه:

• ایمان واقعی، انسان را از ترس قدرتهای ظاهری و طاغوتها رها میسازد و او را به قدرت بینهایت الهی پیوند میزند؛ چنانکه ساحران در برابر فرعونِ قدرتمند، با شجاعت تمام ایمان خود را اعلام کردند.
• شناخت پروردگار بهعنوان «رب» یعنی پرورشدهنده و مدبّر، دل انسان را به توکل و اعتماد کامل به او سوق میدهد و او را از وابستگی به غیر خدا بازمیدارد.
• این آیه نشان میدهد که هدایت الهی مخصوص قشر یا گروه خاصی نیست؛ حتی ساحرانِ گمراه نیز با دیدن حقیقت، میتوانند به مقام ایمان و سجده در برابر خدا برسند و از زمره بندگان صالح شوند.
• محور بودن خداوند در زندگی، انسان را از هرگونه شرک و بتپرستی — چه بتهای سنگی و چه بتهای انسانی مانند فرعون — رهایی میبخشد و او را به عبودیت خالصانه دعوت میکند.