Аль-Хиджр сүрөсү — Аят 90

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• كَمَا (кама): «сыяктуу», «окшош» деген мааниде — салыштыруу байламтасы.
• أَنزَلْنَا (анзална): «Биз түшүрдүк» — Аллах Таала өзү жөнүндө айтып, азапты түшүрүүнү билдирет.
• الْمُقْتَسِمِينَ (муктасимин): «бөлүштүрүүчүлөр», «бөлүп-жаруучулар» деген мааниде. Бул жерде Аллахтын китептерин жана аяттарын бөлүп, айрымдарына ишенип, айрымдарын четке каккан адамдар, ошондой эле пайгамбарларды жалганга чыгаруу үчүн келишим түзгөн топтор кирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып, адамдарды эскертүүнү буйруйт. Ал эми бул эскертүү — Аллахтын китептерин бөлүп-жарып, айрым аяттарына ишенип, айрымдарын танып-билбей, четке каккандарга түшүрүлгөн азап сыяктуу болот. Башкача айтканда, Мекке мушриктерине жана башка каапырларга айтылып жаткан эскертүү: эгер алар да Аллахтын аяттарын бөлүп, айрымдарын кабыл алып, айрымдарын четке какса, анда мурункуларга келген азап аларга да келет. Бул аяттагы «бөлүштүрүүчүлөр» деп, Аллахтын китептерин бөлүп, бир бөлүгүнө ишенип, экинчи бөлүгүнө каапырлык кылган яхудилер, христиандар жана башкалар, ошондой эле пайгамбарларды жалганга чыгаруу үчүн биримдик түзгөн адамдар да кирет. Аларга Аллахтын азабы түшүрүлгөн. Ошондуктан бул аят аркылуу Аллах пайгамбарына жана анын үммөтүнө эскертүү берүүдө: Аллахтын аяттарын бөлбөңөр, баарына ишениңер, анткени бөлүү — мурункулардын азапка дуушар болушунун себеби болгон.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Куран — бүтүндөй бирдик: Аллахтын китебин бөлүп-жаруу, айрым аяттарын кабыл алып, айрымдарын четке кагуу — мурунку үммөттөрдүн азапка кабылышынын себеби. Бул бизге Куранды бүтүндөй кабыл алуу, анын бардык буйруктарын аткаруу зарылдыгын үйрөтөт. Курандын ар бир аяты — биз үчүн нур жана жол көрсөтүүчү.
• Эскертүү — Аллахтын ырайымы: Аллах азап менен эскертүү аркылуу адамдарды туура жолго чакырат. Бул эскертүүнү кабыл алып, тообо кылган адам Аллахтын ырайымына жетет. Демек, эскертүүлөр — бизди куткаруучу белгилер.
• Ыймандын бүтүндүгү: Ыйман деген — Аллахтын бардык аяттарын, пайгамбарларын жана китептерин бүтүндөй кабыл алуу. Айрымдарын алып, айрымдарын таштоо — ыймандын бузулушу. Бул аят бизди чыныгы, бүтүн ыйманга чакырат.
• Мурункулардан сабак алуу: Мурунку үммөттөрдүн каталарынан сабак алып, Аллахтын китебин бөлбөй, биримдикте болуу — жакшылыкка жетүүнүн жолу. Ислам — биримдик жана бүтүндүк дини.
• Куранды окуу жана түшүнүү: Куранды окуп, анын маанисин түшүнүү, ага ылайык амал кылуу — бул дүйнөдө да, акыретте да бакытка жеткирет. Куран — Аллахтын сөзү, аны сүйүү жана ага баш ийүү — ыймандын белгиси.