Hijr surasi — Oyat 90

Kalimalarning ma'nolari:

• al-Muqtasimiyn: Qur'onni bo'lib-bo'lib, bir qismiga iymon keltirib, bir qismini inkor etuvchilar; yoki qasam ichib, payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqarishga ahdlashganlar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga xitob qilib, ularni ogohlantirishni davom ettirmoqda: "Ey Muhammad! Qavmingni (Qurayshni) shunday ogohlantirginki, xuddi Biz bo'lib-bo'luvchilarga (muqtasimiynlarga) azob tushirganimiz kabi ularga ham azob tushishidan ogohlantir."

Bu "muqtasimiyn" deganda avvalgi ummatlardan bo'lgan, Allohning kitoblarini bo'laklarga ajratib, bir qismiga ishonib, bir qismini inkor etgan kishilar nazarda tutiladi. Xususan, yahudiy va nasroniylardan ba'zilari Tavrot va Injilni o'zlariga qulay kelgan joyiga amal qilib, noqulay kelgan joyini tark etganlar yoki o'zgartirganlar. Shuningdek, bu so'z Makka mushriklari haqida ham aytilganki, ular Qur'onni "sehr", "she'r", "afsona" deb bo'lib-bo'lib, uning bir qismini masxara qilishgan.

Alloh taolo ularning bu qilmishlari sababli avvalgi ummatlarga turli xil azoblar yuborganini eslatib, Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) qavmini ham xuddi shunday azobdan ogohlantirmoqda. Bu oyat Quraysh kofirlariga qattiq ogohlantirish bo'lib, ularning ham xuddi o'tgan ummatlardagi kabi halokatga uchramasliklari uchun ogohlantirishdir.

Foydalar:

1. Alloh taolo o'z kitoblarini bo'lib-bo'lib, bir qismiga iymon keltirib, bir qismini inkor etuvchilarni qattiq ogohlantirgan. Bu esa Qur'onning barchasiga to'liq iymon keltirish zarurligini ko'rsatadi.
2. Payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqarish yoki ularning olib kelgan xabarlarini masxara qilish — halokatga olib boruvchi yo'ldir.
3. Allohning azobi o'tgan ummatlarga tushganidek, bu ummatga ham tushishi mumkin. Shuning uchun har bir inson o'zini Allohning ogohlantirishlariga quloq soluvchi va Unga itoat etuvchi qilib tarbiyalashi lozim.
4. Qur'onga to'liq iymon keltirish va uning barcha hukmlariga amal qilish — najot yo'lidir. Kimki Qur'onni o'z manfaatiga qarab tanlab olsa, u ziyonkorlardan bo'ladi.
5. Bu oyat musulmonlarga o'z dinlarida sobit qolish, bo'linish va ixtilofdan qochish kerakligini o'rgatadi, chunki bo'linish va ajralish avvalgi ummatlarning halokatiga sabab bo'lgan edi.