Toha surasi — Oyat 67

Kalima ma'nolari:

• أَوْجَسَ — ichida yashirindi, qalbiga soldi, his qildi.
• خِيفَةً — qo'rquv, xavf.
• مُوسَىٰ — Muso alayhissalom.

Tafsir:

Muso alayhissalom ularga: "Yo'q, sizlar o'z qo'llaringizdagilarni tashlanglar", dedilar. Shunda sehrgarlar arqon va hassolarini tashladilar. Ular tashlagan narsalar sehr kuchi bilan ilondek harakatlana boshladi. Muso alayhissalom buni ko'rib, odam tabiatiga xos ravishda, bu narsalar o'ziga qarab kelayotgandek tuyuldi va qalbiga qo'rquv tushdi. Bu qo'rquv iymonsizlik yoki Allohga suyanishning zaifligidan emas, balki insoniy tabiatning tabiiy hissiyoti edi. Zero, Payg'ambarlar ham bashar (inson) bo'lib, bunday holatlarda qo'rquv hissini kechirishlari mumkin. Lekin Alloh taolo keyingi oyatda Musoga: "Qo'rqma, albatta sen ustansan", deb tasalli beradi va uning qalbini mustahkamlaydi.

Foydalar:

• Payg'ambarlar ham oddiy insonlar kabi tabiiy his-tuyg'ularga ega ekanliklari, ularning ham qo'rquv kabi holatlarni kechirishlari mumkinligi bizga o'rnakdir. Bu ularning maqomini pasaytirmaydi, balki ularning ham biz kabi inson ekanliklarini va Allohning yordami bilan g'alaba qozonganliklarini ko'rsatadi.
• Qo'rquv hissi inson tabiatining bir qismidir. Muhimi, bu qo'rquv insonni Allohdan uzoqlashtirmasligi va to'g'ri yo'ldan og'dirmasligidir.
• Alloh taolo bandalariga qiyin paytlarda yordam beradi va ularning qalbiga sokinlik tushiradi. Muso alayhissalomning qo'rquvidan so'ng Allohning tasallisi kelgani kabi, biz ham har qanday qiyinchilikda Allohga suyanib, Uning yordamiga umid qilishimiz lozim.
• Haqiqatning g'alabasi muqarrardir. Sehrgarlarning hiylasi vaqtinchalik bo'lsa-da, Musoning mo'jizasi haqiqatning qudrati bilan ularni yengdi. Bu musulmonlarga islom dinining haq ekanligi va uning g'alabasi albatta bo'lishiga ishonch bag'ishlaydi.