Shu'aro surasi — Oyat 81

Kalimalarning ma'nolari:

• يُمِيتُنِي – meni o‘ldiradi, jonimni oladi (ajalim yetganda vafot ettiradi).
• ثُمَّ يُحْيِينِ – so‘ngra meni tiriltiradi (qiyomat kuni qayta hayot beradi).

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom o‘z qavmiga xitob qilib, ular sig‘inayotgan butlar hech narsaga qodir emasligini, ular na eshitishi, na foyda yetkazishi, na zarar berishi mumkinligini bayon qilgach, o‘zining haqiqiy Parvardigorini ta’riflaydi. U zot aytadi: "O‘sha Zot – yolg‘iz Alloh – meni yaratgan, menga hidoyat bergan, meni taom va sharob bilan rizqlantirgan, kasal bo‘lsam shifo beradigan Zotdir. U meni bu dunyoda ajalim yetganda vafot ettiradi, so‘ngra qiyomat kunida qayta tiriltiradi. Bu ishga Uning o‘zidan boshqa hech kim qodir emas. Aynan o‘sha Zotdan gunohlarimni kechirishini umid qilaman."

Bu yerda Ibrohim alayhissalom o‘lim va tirilish faqat Allohning ixtiyorida ekanini ta’kidlab, o‘limdan keyingi hayotga ishonch bildirmoqda. U o‘z qavmini butlarga emas, balki o‘lim va hayotni boshqaradigan yagona Zotga ibodat qilishga da’vat etmoqda.

Foydalar:

1. O‘lim va qayta tirilish faqat Allohning qo‘lidadir – bu bizga o‘limdan keyin ham hisob-kitob borligini va har bir inson qilgan amallari uchun javob berishini eslatadi.
2. Mo‘min kishi o‘limdan qo‘rqmaydi, chunki u Allohning rahmati va kechirishiga umid qiladi. Ibrohim alayhissalomning "gunohlarimni kechirishini umid qilaman" degan so‘zi bizga gunohlarimizdan tavba qilib, Allohning rahmatidan umidvor bo‘lishni o‘rgatadi.
3. Hayot va o‘lim Allohning nazoratida ekanini bilish insonni faqat Unga suyanishga, Ungagina ibodat qilishga yetaklaydi. Bu tawhid (yakkaxudolik) e’tiqodini mustahkamlaydi va inson qalbini butunlay Allohga bog‘laydi.
4. Ushbu oyat bizga o‘limni eslashni va oxiratga tayyorgarlik ko‘rishni o‘rgatadi. O‘limni eslash insonni gunohlardan saqlaydi va yaxshi amallarga undaydi.