A'rof surasi — Oyat 118

Kalimalarning ma'nolari:

• فَوَقَعَ – yuz berdi, zohir bo‘ldi, namoyon bo‘ldi.
• الْحَقُّ – haqiqat, rostlik, Muso alayhissalomning payg‘ambarligi va uning da’vati.
• وَبَطَلَ – bekor bo‘ldi, yo‘q bo‘lib ketdi, o‘z kuchini yo‘qotdi.
• مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ – ular (sehrgarlar) qilayotgan ishlari, ya’ni sehr-jodu.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo Muso alayhissalom bilan fir’avn sehrgarlari o‘rtasidagi mashhur voqeaning yakunini bayon qilmoqda. Muso alayhissalom o‘z asosini tashlaganlarida, u katta ilon bo‘lib, sehrgarlar tashlagan arqon va asolarni yutib yubordi. Shu zahoti haqiqat yuzaga chiqdi: Musoning da’vati rost ekani, u haqiqatan ham Allohning payg‘ambari ekani oshkor bo‘ldi. Sehrgarlar qilgan barcha hiyla-nayranglar, sehr-jodular bekor bo‘lib ketdi, chunki ularning ishi yolg‘on va sun’iy edi. Haqiqat zohir bo‘lgach, yolg‘onning o‘zi yo‘q bo‘ldi. Bu holatni ko‘rgan sehrgarlar o‘zlari ham Musoning haq ekanini tan oldilar va imon keltirdilar. Ular o‘zlarining sehrlari oddiy bir hiyla ekanini, Musoning mo‘jizasi esa Allohning qudrati bilan bo‘layotganini anglab yetdilar.

Foydalar:

1. Haqiqat qanchalik yashirilmasin, u albatta zohir bo‘ladi va yolg‘onning ustidan g‘olib keladi. Muso alayhissalomning mo‘jizasi buning yorqin dalilidir.
2. Allohning yordami o‘z payg‘ambarlari va iymonli bandalari bilan birga bo‘ladi. Qachonki haqiqat e’lon qilinsa, batil yo‘q bo‘lib ketadi.
3. Bu oyat mo‘minlarga sabr va ishonch bag‘ishlaydi: agar ular haq yo‘lda bo‘lsalar, oxir-oqibat g‘alaba ularning bo‘ladi, hatto dushmanlar kuchli bo‘lsa ham.
4. Sehr va yolg‘on narsalar vaqtinchalik ta’sir ko‘rsatishi mumkin, lekin ular barqaror emas. Haqiqiy qudrat faqat Allohnikidir.
5. Haqiqatni ko‘rgan kishi, hatto dushman bo‘lsa ham, uni tan olishga majbur bo‘ladi. Sehrgarlarning iymon keltirishi buning eng go‘zal namunasidir.