سوره حجر — آيت 70

1) لفظن جي معنيٰ ۽ تشريح:

• أَوَلَمْ نَنْهَكَ: ڇا اسان توکي منع نه ڪيو هو؟
• عَنِ الْعَالَمِينَ: سڀني ماڻهن (جي مهمان نوازي) کان۔

2) آيت جي تفسير:

قوم جا ماڻهو لوط عليه السلام کي چوڻ لڳا ته ڇا اسان توکي دنيا جي ماڻهن کي پنهنجي گهر ۾ اچڻ ۽ مهمان ڪرڻ کان منع نه ڪيو هو؟ انهن جي منع ڪرڻ جو سبب هي هو ته اهي ماڻهو بڇڙي ۽ بي حيائي واري عمل جا عادي هئا، ۽ جڏهن به ڪو مسافر يا مهمان سندن وٽ ايندو هو ته اهي ان سان بدڪاري جهڙو گندو ڪم ڪرڻ چاهيندا هئا۔ لوط عليه السلام پنهنجي قوم جي ان بڇڙي عمل کي روڪڻ ۽ مهمانن کي سندن شر کان بچائڻ لاءِ انهن کي پنهنجي گهر ۾ مهمان ڪندو هو ۽ انهن جي حفاظت ڪندو هو۔ انهيءَ ڪري سندس قوم وارن کيس خبردار ڪيو هو ته تون ڪنهن به ماڻهوءَ کي مهمان نه ڪر، پر لوط عليه السلام انهن جي ڳالهه نه مڃي ۽ مهمانن جي حفاظت جو فيصلو ڪيو۔

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• مهمان نوازي جي اهميت: لوط عليه السلام جي عمل مان معلوم ٿئي ٿو ته مهمان جي حفاظت ۽ عزت ڪرڻ انبياءِ ڪرام جي سنت آهي۔ مهمان نوازي اسلام جو هڪ خوبصورت اخلاقي درس آهي۔
• برائي جي خلاف بيهڻ: لوط عليه السلام پنهنجي قوم جي اڪثريت ۽ طاقت جي باوجود بڇڙائي جي خلاف بيٺا ۽ حق جي حمايت ڪئي۔ هي سبق ڏئي ٿو ته برائي جي خلاف هميشه آواز بلند ڪرڻ گهرجي، چاهي مخالفت ڪيتري به ٿئي۔
• الله جي حڪمن جي پابندي: لوط عليه السلام کي قوم جي ڌمڪين ۽ منع ڪرڻ باوجود الله جي حڪم تي عمل ڪرڻ ۾ ڪا به ڪوتاهي نه ڪئي۔ اسان کي به الله جي حڪمن تي عمل ڪرڻ ۾ دنياوي مخالفت کان نه گهٻرائڻ گهرجي۔
• قرآن جي سچائي: قرآن پاڪ ۾ بيان ڪيل اهي واقعا اسان کي سيکارين ٿا ته الله تعاليٰ پنهنجي نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جي دلجوئي ۽ امت جي نصيحت لاءِ اڳين قومن جا احوال بيان ڪيا آهن۔ ان مان اسان کي عبرت حاصل ڪرڻ گهرجي ۽ نيڪي جي راهه تي هلڻ گهرجي۔
• اسلام جي آساني ۽ خوبصورتي: اسلام اهڙو دين آهي جيڪو مهمان نوازي، حفاظت ۽ نيڪي جو درس ڏئي ٿو۔ اهڙي خوبصورت دين سان محبت ڪرڻ ۽ ان تي عمل ڪرڻ اسان جي دنيا ۽ آخرت جي ڪاميابي جو ذريعو آهي۔