સૂરા અલ-બકરા — આયત 80

શબ્દોની સમજૂતી:

• لَن تَمَسَّنَا: અમને સ્પર્શ કરશે નહીં, અમને પકડશે નહીં.
• مَّعْدُودَةً: ગણી શકાય તેવા, થોડા ગણતરીના દિવસો.
• عَهْدًا: કરાર, વચન, બાંયધરી.
• يُخْلِفَ: તોડે, ભંગ કરે.
• تَقُولُونَ: તમે કહો છો.
• مَا لَا تَعْلَمُونَ: જે તમે જાણતા નથી.

આયતની તફસીર:

યહૂદીઓએ દાવો કર્યો કે આખિરતમાં જહન્નમની આગ તેમને ફક્ત થોડા ગણતરીના દિવસો માટે જ સ્પર્શ કરશે, ત્યારબાદ તેમનો અઝાબ દૂર થઈ જશે. તેઓ આ દાવો પોતાના મનઘડંત વિચારો અને ખોટી આશાઓના આધારે કરી રહ્યા હતા, જેનો કોઈ દલીલ કે પુરાવો તેમની પાસે ન હતો.

અલ્લાહ તઆલાએ તેમને જવાબ આપતાં પોતાના નબી (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ)ને કહેવા આદેશ આપ્યો: શું તમારી પાસે અલ્લાહ તરફથી કોઈ દૃઢ વચન કે કરાર છે કે તે તમને ફક્ત આટલા જ દિવસો સજા આપશે? જો ખરેખર તમારી પાસે એવો કોઈ કરાર હોય, તો અલ્લાહ પોતાનું વચન કદી તોડતો નથી. અથવા તો તમે અલ્લાહ વિશે એવી વાતો કહી રહ્યા છો જેનું તમને કોઈ જ્ઞાન નથી અને જે તમે પોતે ઘડી કાઢી છે? વાસ્તવમાં તમારી પાસે ન તો કોઈ કરાર છે અને ન તો કોઈ પુરાવો; તમે ફક્ત જૂઠા દાવા કરી રહ્યા છો.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. અલ્લાહ તઆલા પોતાના વચનનું કદી ભંગ કરતો નથી — આ તેની સચ્ચાઈ અને વફાદારીની નિશાની છે, જે આપણને તેના પર ભરોસો રાખવાનું શીખવે છે.
2. દરેક દાવો પુરાવા અને જ્ઞાન પર આધારિત હોવો જોઈએ; અંધશ્રદ્ધા અને મનઘડંત વાતો ધર્મમાં કોઈ સ્થાન ધરાવતી નથી.
3. અલ્લાહ વિશે જાણ્યા વિના બોલવું એ ખતરનાક છે; આપણે દરેક ધાર્મિક વાત કુરઆન અને સહીહ હદીસના જ્ઞાનના આધારે જ કરવી જોઈએ.
4. ખોટી આશાઓ અને ખોટા દાવા માણસને ગુમરાહી તરફ દોરી જાય છે; સાચો માર્ગ એ છે કે આપણે અલ્લાહની રહેમતની આશા રાખીએ, પણ સાથે તેના અઝાબથી ડરતા રહીએ અને સાચા અમલ કરીએ.
5. આ આયત આપણને શીખવે છે કે ઇસ્લામમાં દરેક વ્યક્તિ પોતાના કર્મો માટે જવાબદાર છે — કોઈ જાતિ, કુળ કે સંપ્રદાયને જન્મથી જ મુક્તિ કે સજાની બાંયધરી મળેલી નથી; નજાત ફક્ત અલ્લાહની રહેમત અને સાચા ઈમાન-અમલ દ્વારા મળે છે.
6. કુરઆન આપણને સત્ય, ન્યાય અને જ્ઞાન તરફ દોરે છે — જે વ્યક્તિ ઈમાનદારીથી તેને સમજે અને અમલ કરે, તેને દુનિયા અને આખિરતમાં સફળતા મળે છે.