سوره آل عمران — آیه 59

معانی کلمات:

• مَثَل: صفت، حالت، شأن و داستان شگفتانگیز.
• خَلَقَهُ: او را آفرید.
• کُن: باش (فرمان تکوینی خداوند).
• فَیَکُونُ: پس میشود (بیدرنگ موجود میگردد).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، داستان حضرت عیسی علیهالسلام را با داستان حضرت آدم علیهالسلام مقایسه میکند تا حقیقت را برای همگان روشن سازد. همانگونه که آدم علیهالسلام بدون پدر و مادر، از خاک آفریده شد و خداوند به او فرمود: «باش»، پس او موجود شد؛ حضرت عیسی علیهالسلام نیز بدون پدر، به فرمان خداوند از مادرش مریم متولد شد. آفرینش عیسی از نظر قدرت خداوند، شگفتانگیزتر از آفرینش آدم نیست؛ زیرا آدم بدون هیچ پدر و مادری خلق شد، در حالی که عیسی دستکم از مادری متولد گردید.

اگر کسانی گمان میکنند که عیسی به دلیل تولد بدون پدر، فرزند خدا یا خود خدا است، باید بدانند که آدم نیز بدون پدر و مادر آفریده شد و هیچکس او را خدا یا فرزند خدا نمیداند. پس آفرینش عیسی دلیل بر الوهیت او نیست. خداوند قادر است هر موجودی را به هر شکلی که بخواهد بیافریند و همه مخلوقات، بندگان او هستند. این آیه، شبهه کسانی را که درباره تولد عیسی مبالغه کرده و او را تا حد خدایی بالا بردهاند، باطل میسازد و نشان میدهد که عیسی مانند آدم، بندهای از بندگان خداست که به فرمان او پدید آمده است.

فواید و پیامهای آیه:

• قدرت بیپایان خداوند را نشان میدهد که میتواند موجودی را بدون اسباب عادی بیافریند؛ پس نباید آفرینش شگفتانگیز را دلیلی بر الوهیت کسی گرفت.
• همه پیامبران، از جمله عیسی و آدم علیهماالسلام، بندگان برگزیده خداوند هستند و هیچیک شریک در الوهیت او نیستند.
• ایمان به غیب و پذیرش قدرت مطلق خداوند، انسان را از حیرت در برابر پدیدههای خارقالعاده رهایی میبخشد و او را به توحید خالص راهنمایی میکند.
• این آیه، درس عبرتی است که نباید به ظواهر مخلوقات نگاه کرد، بلکه باید به خالق آنها توجه داشت که هر کاری را با اراده خود انجام میدهد.