Surah Ad-Dukhan — Ẹsẹ 22

Ìtumọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ tí ó nílẹ̀ ìṣàlàyé:

• فَدَعَا (fadaʿā): Ó pè, ó bẹ̀bẹ̀, ó ké pe Olúwa rẹ̀.
• رَبَّهُ (rabbahu): Olúwa rẹ̀, ẹni tí ó dá a àti tí ó ń tọ́jú rẹ̀.
• أَنَّ (anna): Ìyẹn ni pé, ìtumọ̀ rẹ̀ ni "pé".
• هَٰؤُلَاءِ (hāʾulāʾi): Àwọn wọ̀nyí.
• قَوْمٌ (qawmun): Àwùjọ ènìyàn kan, ẹgbẹ́ kan.
• مُّجْرِمُونَ (mujrimūn): Àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, àwọn tí wọ́n ń ṣe ẹ̀ṣẹ̀, àwọn aláìgbàgbọ́ tí wọ́n ṣe àìṣèdé.

Ìtumọ̀ àti Àlàyé Àyọ̀ náà:

Nígbà tí Músà (àlàáfíà wà lórí rẹ̀) mú àwọn àmì tí ó fi hàn pé òun ni Ẹni tí Allāhu ránṣẹ́ wá sí ọ̀dọ̀ Firiauna àti àwọn ènìyàn rẹ̀, wọ́n kọ̀ láti gbà á gbọ́. Wọ́n pè é ní òpùrọ́, wọ́n sì tẹ̀síwájú nínú ìwà ìkọ̀kọ̀ àti ìwà ibi wọn. Nígbà tí Músà rí i pé wọ́n ti kọ̀nà láti gba ìmọ̀nà tí ó mú wá, ó yíjú sí Olúwa rẹ̀, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í pè é, ó ń sọ fún Allāhu pé àwọn ènìyàn wọ̀nyí jẹ́ àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ tí wọ́n ń ṣe ìwà ibi, àwọn tí wọ́n ń ṣe ìbàjẹ́ lórí ilẹ̀, àwọn tí wọ́n kọ̀ láti gba òtítọ́ gbọ́, àwọn tí wọ́n ń fi ẹ̀ṣẹ̀ wọn ṣe àṣejù, àwọn tí wọ́n ń ṣe iṣẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ tí ó yẹ fún ìjìyà.

Nínú ìpè yìí, Músà ń fi ẹ̀bẹ̀ rẹ̀ hàn pé kí Allāhu gbà wọ́n ní ìjìyà tí ó yẹ wọn, nítorí pé wọ́n ti kọ̀ láti gba òtítọ́ gbọ́, wọ́n sì ti tẹ̀síwájú nínú ìwà àìgbàgbọ́ àti ìwà ibi wọn. Wọ́n jẹ́ àwọn tí wọ́n ń ṣe ẹ̀ṣẹ̀, àwọn tí wọ́n ń ṣe ìwà ibi, àwọn tí wọ́n ń ṣe ìbàjẹ́, àwọn tí wọ́n ń ṣe àìgbọràn sí Allāhu àti sí àwọn Ẹni tí Ó ránṣẹ́.

Àwọn ẹ̀kọ́ tí ó ń sọ nípa ìfẹ́ sí Ìsìlámù àti Al-Ƙur’ān:

1. Ìpè sí Allāhu ni ọ̀nà ààbò: Nínú àyọ̀ yìí, a rí i pé Músà yíjú sí Allāhu nígbà tí àwọn ènìyàn kọ̀ láti gbà á gbọ́. Èyí ń kọ́ wa pé nígbà tí àwọn ènìyàn kọ̀ láti gba òtítọ́ gbọ́, a lè yíjú sí Allāhu, a sì máa pè é. Èyí ń fi hàn pé Allāhu ń gbọ́ àdúrà àwọn olóòótọ́, ó sì ń dá wọn lóhùn.
2. Ìwà ìkọ̀kọ̀ àti ìwà ibi ń fa ìjìyà: Àyọ̀ yìí ń kọ́ wa pé àwọn tí wọ́n ń ṣe ìwà ibi, tí wọ́n ń ṣe ẹ̀ṣẹ̀, tí wọ́n ń kọ̀ láti gba òtítọ́ gbọ́, wọ́n ń pe ìjìyà wọn wá. Èyí ń jẹ́ kí a mọ̀ pé Allāhu ń ṣe ìdájọ́ òdodo, ó sì ń san èrè fún àwọn tí wọ́n ń ṣe ìwà ibi.
3. Ìdáríjì àti ìforígbárí: Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ènìyàn kọ̀ láti gba òtítọ́ gbọ́, Allāhu ń fún wọn ní àǹfààní láti ronú, láti yí padà, láti gba òtítọ́ gbọ́. Èyí ń fi hàn pé Allāhu jẹ́ Aláàánú, Ó ń fẹ́ kí àwọn ènìyàn rí ìmọ̀nà, kí wọ́n sì gba òtítọ́ gbọ́.
4. Ìtẹ̀le àwọn Ẹni tí Allāhu ránṣẹ́: Àyọ̀ yìí ń kọ́ wa pé ó yẹ kí a tẹ̀le àwọn Ẹni tí Allāhu ránṣẹ́, kí a gba òtítọ́ tí wọ́n mú wá gbọ́, kí a má ṣe kọ̀ wọ́n, kí a má ṣe pè wọ́n ní òpùrọ́. Nítorí pé àwọn tí wọ́n kọ̀ àwọn Ẹni tí Allāhu ránṣẹ́, wọ́n ń pe ìjìyà wọn wá.
5. Ìfẹ́ sí Al-Ƙur’ān: Al-Ƙur’ān ń kọ́ wa nípa ìwà àwọn tí ó ti kọjá, ó ń fi hàn wa pé àwọn tí wọ́n ń ṣe ìwà ibi, wọ́n ń jìyà. Ó ń kọ́ wa pé kí a máa gba òtítọ́ gbọ́, kí a máa tẹ̀le àwọn Ẹni tí Allāhu ránṣẹ́, kí a máa pè Allāhu nígbà tí àwọn ènìyàn kọ̀ láti gba òtítọ́ gbọ́. Èyí ń jẹ́ kí a nífẹ̀ẹ́ sí Al-Ƙur’ān, kí a sì máa kà á, kí a máa gbà á gbọ́, kí a sì máa tẹ̀le àwọn ẹ̀kọ́ rẹ̀.