સૂરા અલ-બકરા — આયત 18

શબ્દોના અર્થ:

﴿صُمٌّ﴾ — બહેરા, એટલે કે સત્ય સાંભળવા માટે તૈયાર નથી.

﴿بُكْمٌ﴾ — મૂંગા, એટલે કે સત્ય બોલતા નથી.

﴿عُمْيٌ﴾ — આંધળા, એટલે કે હિદાયતનો પ્રકાશ જોતા નથી.

﴿لَا يَرْجِعُونَ﴾ — તેઓ પાછા ફરતા નથી, એટલે કે ભૂલમાર્ગ છોડીને સન્માર્ગ તરફ આવતા નથી.

આયતની તફસીર:

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા મુનાફિકો અને હકના ઇનકાર કરનારાઓની હાલત બતાવે છે. તેઓ સત્યને સાંભળવા છતાં તેને કબૂલ કરવા તૈયાર નથી — જાણે તેઓ બહેરા છે. તેઓ સત્ય બોલતા નથી અને તેનો ઇકરાર કરતા નથી — જાણે તેઓ મૂંગા છે. તેઓ હિદાયતનો પ્રકાશ જોતા નથી, તેમની પાસે આંતરિક દૃષ્ટિ (બસીરત) નથી — જાણે તેઓ આંધળા છે. જે વ્યક્તિ પાસે બસીરત ન હોય તે બહારની આંખો ધરાવતો હોવા છતાં પણ સાચું જોઈ શકતો નથી. આ કારણે તેઓ પોતાના ભૂલમાર્ગમાંથી પાછા ફરતા નથી અને સન્માર્ગ તરફ આવતા નથી. તેઓએ ઈમાન છોડીને ગુમરાહીને અપનાવી લીધી છે, અને હવે તેમાંથી બહાર નીકળવા તૈયાર નથી.

આયતમાંથી શીખ:

1. સત્યને સાંભળવું એ પૂરતું નથી — તેને ખુલ્લા દિલથી કબૂલ કરવું જરૂરી છે. જે સત્ય સ્વીકારતો નથી તે જાણે બહેરો છે.
2. હકનો ઇકરાર કરવો અને તેને બોલવો એ ઈમાનની નિશાની છે. સત્યને છુપાવવું કે તેનાથી મોં ફેરવવું એ મૂંગાપણું છે.
3. હિદાયતનો સ્વીકાર કરવા માટે આંતરિક દૃષ્ટિ જરૂરી છે. જેની પાસે બસીરત નથી તે ભૂલમાર્ગમાં ભટકતો રહે છે.
4. અલ્લાહ તઆલા દરેકને સન્માર્ગ તરફ પાછા ફરવાની તક આપે છે — પણ જે વ્યક્તિ પોતે જ પાછા ફરવા તૈયાર ન હોય, તેને કોઈ મજબૂર કરી શકતું નથી.
5. આ આયત આપણને ચેતવણી આપે છે કે આપણે સત્ય સાંભળવા, સમજવા અને તેને અપનાવવા માટે હંમેશા તૈયાર રહેવું જોઈએ, જેથી આપણે ગુમરાહીમાં ન ફસાઈએ.
6. ઇસ્લામ એ સત્ય ધર્મ છે, અને તેને કબૂલ કરવાથી જ દિલને શાંતિ અને સાચો માર્ગ મળે છે. અલ્લાહ તઆલા આપણને સત્ય સાંભળવા, સમજવા અને તેના પર અમલ કરવાની તૌફીક આપે. આમીન.