Bakara Suresi — Ayet 18

Kelime Anlamları:

• صُمٌّ (Summun): Sağırlar, işitme engelliler. Burada hakikati işitip de kabul etmeyenler anlamında mecazidir.
• بُكْمٌ (Bukmun): Dilsizler, konuşma engelliler. Hakkı söylemeyenler anlamında mecazidir.
• عُمْيٌ (Umyun): Körler, görme engelliler. Hidayet nurunu görmeyenler anlamında mecazidir.
• لَا يَرْجِعُونَ (Lâ yerci'ûne): Geri dönmezler, dönüş yapmazlar.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, münafıkların içinde bulunduğu hazin durumu gözler önüne sermektedir. Onlar, hidayet ve hakikat karşısında adeta sağır, dilsiz ve kör gibidirler. Çünkü Kur'an'ı ve Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) davetini işitirler; fakat bu işitmeleri bir düşünme, anlama ve kabul etme işitmesi değildir. Kalpleri mühürlendiği için hakikat onlara ulaşmaz, ulaşsa da tesir etmez. Bu yüzden onlar, hakkı işitmeyen sağırlar gibidirler.

Yine onlar, hakkı ve doğruyu bilmelerine rağmen onu söylemezler, dile getirmezler. Dilleriyle imanı ikrar etseler de kalpleriyle tasdik etmedikleri için sözleri boş bir lafızdan ibarettir. Bu sebeple onlar, hakkı söylemeyen dilsizler gibidirler.

Ayrıca onlar, Allah'ın ayetlerindeki ibretleri, kâinattaki delilleri ve hidayet nurunu göremezler. Kalp gözleri kapanmıştır; bu yüzden hakikati gören körler gibidirler. Gözleri vardır ama görmezler, kulakları vardır ama işitmezler, dilleri vardır ama söylemezler. İşte bu üç büyük engel, onların doğru yola dönmelerine mani olur.

فَهُمْ لَا يَرْجِعُونَ yani onlar, içinde bulundukları küfür ve dalalet halinden hidayete, imana ve hakka asla geri dönmezler. Çünkü kalpleri mühürlenmiş, gözleri ve kulakları hakikate kapatılmıştır. Onlar, bu halleriyle öyle bir noktaya gelmişlerdir ki artık dönüş yapmaları imkânsız hale gelmiştir.

Davet ve İbret Yönü:

Aziz Müslüman! Bu âyet bize ne büyük bir ders vermektedir. İnsan, Allah'ın kendisine verdiği kulak, göz ve dil nimetlerini ne kadar güzel kullanırsa, o nimetler onun için bir kurtuluş vesilesi olur. Fakat bu nimetleri hakikat karşısında kapatır, hakkı işitmez, görmez ve söylemezse, işte o zaman bu nimetler onun aleyhine şahitlik eder ve o, sağır, dilsiz ve kör gibi olur.

Allah'ın hidayet kapısı herkese açıktır. Kulaklarımızla Kur'an'ı dinleyelim, gözlerimizle Allah'ın ayetlerine bakalım, dillerimizle hakkı söyleyelim. Sakın münafıkların durumuna düşmeyelim. Onlar, dünyada iken bu nimetleri kullanmadılar; ahirette ise "Bizi kör olarak dirilttin, hâlbuki biz görüyorduk" diyeceklerdir. Rabbimiz hepimizi, işiten, gören ve hakkı söyleyen kullarından eylesin. Âmin.