سوره نساء — آیه 70

معانی کلمات:

• فضل: بخشش و عطای بزرگ خداوند.
• علیم: بسیار دانا، کسی که علم او به همه چیز احاطه کامل دارد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از ذکر نعمتها و پاداشهای بزرگی که برای بندگان مطیع و صادق خود آماده کرده است، میفرماید: این بخشش و عطای عظیم، تنها از سوی خداوند است و هیچ کس در آن نقشی ندارد. اوست که با فضل و کرم خود، این پاداشهای بینهایت را به بندگان شایسته خود عطا میکند. سپس میفرماید: کافی است که خداوند به همه چیز دانا باشد؛ او به احوال بندگان خود کاملاً آگاه است و میداند چه کسی شایسته این پاداش بزرگ است و چه کسی از آن محروم میماند. علم خداوند به اعمال، نیتها و تلاشهای بندگان، دقیق و کامل است و هیچ چیزی از دیدگاه او پنهان نیست. بنابراین، او هر کس را بر اساس آنچه میداند و شایسته آن است، پاداش میدهد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که همه نعمتها و پاداشهای الهی، صرفاً از روی فضل و رحمت اوست و هیچ کس نمیتواند با اعمال خود، خداوند را مدیون خود کند.
• آگاهی کامل خداوند از احوال بندگان، مایه آرامش و امید برای مؤمنان است؛ زیرا میدانند که هیچ تلاش و عمل خیری، حتی کوچک، نزد خداوند ناپدید نمیشود و پاداش خود را خواهد گرفت.
• این آیه انگیزهای قوی برای اطاعت از خداوند و پرهیز از گناه ایجاد میکند، چرا که خداوند به تمام اعمال ما آگاه است و بر اساس علم بینهایت خود، داوری عادلانهای خواهد داشت.
• یادآوری علم بیپایان خداوند، انسان را در مسیر بندگی و تقوا ثابتقدم میسازد و او را از ریا و تظاهر بازمیدارد، زیرا میداند که خداوند به نیتهای درونی او نیز آگاه است.