سوره واقعه — آیه 47

معانی کلمات:

• أَئِذَا مِتْنَا: آیا هنگامی که بمیریم؟
• تُرَابًا: خاک (پس از پوسیده شدن بدن)
• عِظَامًا: استخوانها (که در خاک پراکنده و فرسوده میشوند)
• لَمَبْعُوثُونَ: قطعاً برانگیختهشدگان (زندهشدگان در قیامت)

تفسیر آیه:

این آیه به بیان حال و گفتار منکران رستاخیز در دنیا میپردازد. آنان با نگاهی آمیخته به انکار، استهزا و شگفتی میگفتند: «آیا هنگامی که مردیم و خاک شدیم و استخوانهایمان پوسید و در دل زمین پراکنده گردید، دوباره زنده میشویم و برای حساب و جزا برانگیخته خواهیم شد؟» این سخن از سرِ تکذیب و بعیدشمردنِ معاد بود؛ زیرا آنان تصور میکردند که بازگشتِ موجودی که کاملاً متلاشی و نابود شده، ناممکن است. آنان با این پرسشِ انکاری، در واقع قدرت خداوند را نادیده میگرفتند و به حکمتِ آفرینش و عدالتِ پروردگار در پاداش و کیفر اعمال، باور نداشتند. این گفتار، نشاندهندهی عمق غفلت و سرگردانی آنان در برابر حقیقتِ بزرگِ حیاتِ دوباره است.

فواید و پیامهای آیه:

• ایمان به معاد، عامل اصلاح زندگی: باور به رستاخیز، انسان را از غرقشدن در لذتهای زودگذر و گناه بازمیدارد و او را بهسوی عمل صالح و مسئولیتپذیری سوق میدهد.
• قدرت بیپایان خداوند: آفرینشِ نخستین انسان از خاک، خود دلیلی روشن بر امکانِ بازآفرینی اوست؛ پس هیچ چیز برای خداوند دشوار نیست و زندهکردنِ مردگان برای او آسان است.
• عدالت الهی: اگر رستاخیزی نباشد، نیکوکاران و بدکاران یکسان خواهند بود و عدالتِ خداوند اقتضا میکند که هر کس نتیجهی اعمال خود را ببیند.
• پرهیز از استهزا و تکذیب: سخنانِ منکرانِ معاد، درس عبرتی است که نباید حقایق الهی را به تمسخر گرفت؛ بلکه باید با تفکر و تدبر، در پی شناخت حقیقت بود و از عاقبتِ انکار، بیمناک شد.