سوره حجر — آيت 63

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• قَالُوا: انهن چيو (يعني ملائڪن حضرت لوط عليه السلام کي چيو).
• بَلْ: پر (هي اڳئين ڳالهه کي رد ڪرڻ ۽ نئين ڳالهه بيان ڪرڻ لاءِ آهي).
• جِئْنَاكَ: اسان تو وٽ آيا آهيون.
• بِمَا: ان شيءِ سان (اهو عذاب).
• كَانُوا: اهي هئا (يعني تنهنجي قوم وارا).
• فِيهِ: ان ۾.
• يَمْتَرُونَ: شڪ ڪندا هئا.

2) تفسير:

ملائڪن حضرت لوط عليه السلام کي چيو ته تون ڊڄ نه، اسان تنهنجي قوم وارن تي اهو عذاب کڻي آيا آهيون جنهن بابت اهي شڪ ۾ پيا هئا ۽ ان کي مڃڻ لاءِ تيار نه هئا. حضرت لوط عليه السلام پنهنجي قوم کي بار بار خبردار ڪيو هو ته جيڪڏهن توهان پنهنجي بدڪارين کان باز نه آيا ته الله جو عذاب توهان تي نازل ٿيندو، پر اهي ماڻهو ان ڳالهه کي مذاق ۾ اڏائيندا هئا ۽ ان تي يقين نه ڪندا هئا. هاڻي اهي ملائڪ ان عذاب کڻي آيا هئا جنهن جو انڪار ڪردا هئا، ۽ حضرت لوط عليه السلام کي چيائون ته اسان يقيناً سچا آهيون ۽ اسان جو آڻيل عذاب ضرور ٿيڻو آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي نبي ڀائرن کي هميشه مدد ۽ تسلي ڏئي ٿو، جيئن حضرت لوط عليه السلام کي ملائڪن جي ذريعي تسلي ڏني وئي.
• جيڪي ماڻهو نبيائن جي ڳالهه تي شڪ ڪن ٿا ۽ عذاب جي ڌمڪين کي مذاق سمجهن ٿا، تن لاءِ عبرت جو سبب آهي ته الله جو عذاب ضرور ايندو آهي.
• قرآن مجيد ۾ بيان ڪيل واقعا اسان کي سيکارين ٿا ته الله جي واعدن تي يقين رکڻ گهرجي ۽ ان جي نبيائن جي تصديق ڪرڻ گهرجي.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان شڪ ۽ انڪار کان بچون ۽ الله جي رحمت ۽ ان جي عذاب ٻنهي تي ايمان رکون، ته جيئن اسان دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿيون.