Şüəra surəsi — Ayə 72

1) Bəzi sözlərin izahı:

• يَسْمَعُونَكُمْ — "sizi eşidirlər". Burada məna: "sizin dua və çağırışınızı eşidirlər".
• إِذْ تَدْعُونَ — "çağırdığınız zaman", yəni bütlərə yalvarıb kömək dilədiyiniz an.

2) Ayənin təfsiri:

İbrahim (əleyhissəlam) öz qövmünə müraciət edərək onları düşünməyə çağırır və buyurur: "Siz bu bütləri çağırdığınız zaman onlar sizin səsinizi eşidirmi?" Yəni İbrahim peyğəmbər qövmünün diqqətini tutduqları yolun əsassız olduğuna yönəldir. Onlar daşdan, ağacdan və ya metaldan düzəldilmiş heykəllərə yalvarır, onlardan kömək diləyirdilər. Halbuki bu bütlər nə eşidir, nə görür, nə də danışa bilir. Onlar heç bir şeyə qadir deyillər.

İbrahim (əleyhissəlam) təkcə "eşidirlərmi?" sualı ilə kifayətlənmir; o, daha dərin bir həqiqətə işarə edir: əgər bütlər duanı eşitmirsə, deməli, onlara ibadət etməyin heç bir mənası yoxdur. Çünki ibadətin kökü — dua, yalvarış və ümid etməkdir. Kim ki duanı eşitmir, ona yalvarmaq da faydasızdır. Bu sual insanı düşünməyə, öz inancını yenidən nəzərdən keçirməyə dəvət edir.

Bu ayə bizə göstərir ki, həqiqi ilah yalnız Allaha məxsusdur. Allah hər şeyi eşidir, hər şeyi görür və hər duaya cavab verməyə qadirdir. İnsanın qəlbi yalnız Allaha bağlanmalı, yalnız Ondan kömək diləməlidir. Bütlərə, heykəllərə və ya ölülərə yalvarmaq insana nə fayda verir, nə də onun duasına cavab gəlir.

3) Dəvət xüsusiyyəti:

Ey insan! Bir düşün: sən dua edəndə kim səni eşidir? Kim sənin səsini, qəlbinin dərdini, göz yaşlarını bilir? Bütlər eşitmir, heykəllər cavab vermir. Amma Allah — O, sənə şah damarından da yaxındır. Sən Onu çağırmasan da, O səni eşidir. Sən Ona üz tutanda, O səni heç vaxt geri çevirmir. Quran bizə bu həqiqəti öyrədir: yalnız Allaha yalvar, yalnız Ondan istə. Çünki eşidən, görən və cavab verən yalnız Odur. Gəl, qəlbini Allaha bağla — O, sənin hər çağırışına cavab verəndir.